Λένε πως το πένθος έχει στάδια. Σοκ και άρνηση. Θυμός. Ενοχή και διαπραγμάτευση. Κατάθλιψη. Αποδοχή. Πολλές φορές αυτά μπλέκονται μεταξύ τους. Άλλες, ενώ φαίνεται να έχεις προχωρήσει, γυρνάς πάλι πίσω. Άλλοι περνούν αυτά τα στάδια σε λίγες ώρες ή μέρες. Άλλοι χρειάζονται μήνες, ή και χρόνια.

Το πένθος, η απώλεια είναι κάτι που ο καθένας διαχειρίζεται διαφορετικά. Δεν έχει νόμους ή κανόνες. Δεν έχει πρέπει. Δεν έχει χρόνο. Έχει μόνο συναίσθημα. Πολύ συναίσθημα μαζεμένο. Τόσο, που ώρες ώρες νομίζεις θα εκραγείς.
Σοκ. Δεν μπορώ να νιώσω τι έχει συμβεί. Δεν θέλω. Συνεχίζω σα να μην έχει γίνει τίποτα. Αν σταματήσω τώρα, θα είναι σα να το δέχομαι. Πρέπει να καθυστερήσω τον πόνο. Δεν θέλω να πονέσω.

Άρνηση.
Γιατί; Αυτό το γιατί, με στοιχειώνει όλους αυτούς τους μήνες. Γιατί σε εμάς; Γιατί τώρα; Γιατί έτσι; Δεν μπορεί να συμβαίνει αυτό. Κάποιο λάθος έχει γίνει. Είναι ένα κακό όνειρο. Θέλω να ξυπνήσω. Ο πόνος αρχίζει να πλημυρίζει κάθε μου κύτταρο. Νιώθω την καρδιά μου να σπάει. Βουλιάζω. Μα γιατί δεν ξυπνάω επιτέλους; Δεν θέλω να βγω από το σπίτι. Δεν θέλω να μου μιλάει κανείς.

Θυμός.
Με όλους. Με τα πάντα. Με τον Θεό. Το σύμπαν. Τους ανθρώπους που με αγαπάνε. Την τύχη. Την μοίρα. Την γειτόνισσα που με κοίταξε στραβά. Τον τοίχο που λερώθηκε. Το ψίχουλο που έπεσε στο πάτωμα. Τον ήλιο που βγήκε ξανά στον ουρανό και με αναγκάζει να ξυπνήσω και να ξανανιώσω τον πόνο που ο Μορφέας μου κοίμισε λίγο. Την φίλη που προσπάθησε να με βοηθήσει αλλά εγώ νιώθω μόνο ότι δεν με καταλαβαίνει. Θυμός για τον ίδιο τον άνθρωπο μου που έφυγε. Γιατί έφυγε; Γιατί με άφησε; Γιατί δεν προσπάθησε κι άλλο; Αφού μου είχε υποσχεθεί ότι θα έμενε εδώ για όσο χρειαζόμουν. Μα σε χρειάζομαι ακόμα και εσύ δεν είσαι εδώ. Με εγκατέλειψες. Δεν έφταιγες, το ξέρω. Αλλά δεν με νοιάζει. Δεν το διάλεξες. Δεν μπορούσες να κάνεις κάτι, αλλά δεν με ενδιαφέρει. Έπρεπε να μείνεις εδώ. Μαζί μου. Μαζί μας. Όπως μου είχες υποσχεθεί.
Θυμός για τον ίδιο μου τον εαυτό. Γιατί νιώθω όλα αυτά. Γιατί πονάω και κάνω και τους γύρω μου να πονάνε. Γιατί έκανα λάθη. Γιατί φώναξα. Γιατί γκρίνιαξα. Γιατί δεν ήμουν πάντα καλή. Γιατί δεν είπα όσα σ’ αγαπώ έπρεπε. Γιατί δεν κατάλαβα πιο νωρίς. Γιατί δεν μπορώ να γίνω καλά. Γιατί πονάω. Γιατί νομίζω τα κάνω όλα λάθος. Θυμός για τα πρέπει που προσπαθούν κάποιοι να μου επιβάλλουν για το καλό μου. Θυμός για τα θέλω μου που είναι αντίθετα σε όλους τους άλλους. Θυμός για όσους είναι καλά. Για όσους γελάνε. Για όσους δεν πονάνε όπως εγώ. Κακία. Μίσος. Τύψεις για όσα νιώθω γιατί δεν είμαι εγώ.

Κάποιοι εφιάλτες κάνουν την εμφάνιση τους. Ζω ξανά και ξανά τις τελευταίες εκείνες ημέρες. Το κενό εκείνο τελευταίο βλέμμα. Τρομάζω. Ο φόβος μεγαλώνει στιγμή με τη στιγμή. Φοβάμαι να σηκωθώ από το κρεβάτι. Φοβάμαι να βγω από το δωμάτιο. Φοβάμαι το ίδιο μου το σπίτι. Τελικά αυτό που φοβάμαι, είναι ο φόβος. Όλα αυτά που έγιναν. Το αύριο από εδώ και περά. Το επόμενο κακό που μπορεί να έρθει. Η μετατραυματική διαταραχή, με δυσκολεύει πιο πολύ.

Ενοχή.
Δεν πρόσεξα όσο έπρεπε τα σημάδια. Δεν κατάλαβα πιο νωρίς. Δεν μπόρεσα να βοηθήσω. Δεν μπόρεσα να σώσω. Ενοχή γιατί τρώω, ενώ ο άνθρωπος που έχασα δεν μπορεί πια. Επειδή για κάποιες λίγες στιγμές ξεχνιέμαι. Γιατί κάποια αχνά χαμόγελα κάνουν και πάλι την εμφάνιση τους. Ενοχή γιατί εγώ συνεχίζω να ζω. Κλειδώνω καλά τον πόνο σε ένα κουτάκι για να μπορέσω να σταθώ στα πόδια μου. Τρέμω την ώρα που θα γίνει το μπαμ.

Διαπραγμάτευση.
Και τι δεν θα έδινα και τι δεν θα άλλαζα για να είναι ακόμα εδώ. Αρχίζω να θυμάμαι στιγμές. Συζητήσεις. Αρχίζω να καταλαβαίνω αυτά που δεν μπορούσα πριν και θέλω τόσο πολύ να γυρίσω τον χρόνο πίσω να το πω. Να αλλάξω τουλάχιστον τον τελευταίο χρόνο. Να έχω πιο πολύ υπομονή. Πιο πολύ κατανόηση. Να ξέρω ή να μην μάθω ποτέ. Να μην το περάσουμε όλο αυτό. Να γίνει κάτι και να αλλάξουν όλα. Ζητάω ένα θαύμα και δίνω τα πάντα αλλά αυτό δεν γίνεται.

Κατάθλιψη.
Στο πρώτο επόμενο μεγάλο στρες, γίνεται το μπαμ. Ξεσπάω. Γυρίζω πίσω όλα τα στάδια και τα ζω ξανά και ξανά. Όλα μαζί. Μπερδεμένα. Και πάλι άρνηση και πάλι θυμός, μεγαλύτερος από κάθε άλλη φορά και πάλι ενοχή, πιο δυνατή από ποτέ και πάλι αυτό το γιατί καρφωμένο στο μυαλό μου.

Και ξαφνικά παραίτηση. Από όλα. Από όλους. Δεν υπάρχει νόημα όσο και να προσπαθώ. Δεν αλλάζει κάτι όσο και αν το θέλω. Δεν μπορώ να κάνω τίποτα. Είμαι τόσο αδύναμη. Νιώθω τόσο κενή. Δεν μπορώ να νιώσω χαρά με τίποτα και για κανέναν. Σκέφτομαι μόνο τα κακά που θα έρθουν. Ότι μόνο τέτοια θα έρθουν πια. Κάπου εκεί ξεφυτρώνουν και διάφορα θέματα που δεν είχα υπολογίσει ότι φέρνει μια απώλεια. Πρακτικά. Και αρχίζω να βουλιάζω όλο και πιο πολύ στο σκοτάδι μου. Δεν μπορώ να δω το φως πουθενά. Δεν μπορώ να σκεφτώ καθαρά. Να βρω λύση.

Και κάπως έτσι, 4 μήνες μετά, συνεχίζω την βόλτα μου στα παραπάνω στάδια. Μέρα με τη μέρα. Ώρα με την ώρα. Κάθε μέρα μου λείπει πιο πολύ. Ζητάω τον άνθρωπο που έχασα, περισσότερο. Θέλω να χωθώ στην αγκαλιά του δικού μου προσώπου που έφυγε. Να βάλω τις φωνές που έφυγε. Να εκφράσω την αγάπη μου και το πόσο λείπει!

Το επόμενο στάδιο λένε είναι η αποδοχή. Όμως δεν είμαι έτοιμη να περάσω εκεί. Δεν θέλω. Θα έρθει η ώρα. Ξέρω όμως ότι θα αργήσει. Γιατί έτσι είμαι εγώ.

Δεν ξέρω αν πράγματι υπάρχουν αυτά τα σταδία. Το σίγουρο είναι ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη σειρά και χρόνος παραμονής σε αυτά. Πηγαινοέρχεσαι μέχρι να βρεις τη δική σου διέξοδο. Γιατί όπως είπα, το πένθος δεν έχει οδηγό. Είναι μοναδικό και μοναχικό. Συνεχίζω να ανοιγοκλείνω το κουτάκι με τον πόνο και να τον βγάζω σε δόσεις. Κάθε δόση και ένα διαφορετικό συναίσθημα. Όταν -αν- αδειάσει, θα έχω ολοκληρώσει τον δικό μου κύκλο. Δεν θα ξεχάσω. Απλά θα συνεχίσω.

 

 

Claire Kanellea