Ακούει κανείς;

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest


«Μαμά, η Αγγελική μου είπε ότι η μαμά της άργησε να γυρίσει από τη δουλειά και τσακώθηκε άσχημα με τον μπαμπά της που είχε πιει λίγο παραπάνω. Φώναζαν και πετούσαν πράγματα ο ένας στον άλλον. Ο μπαμπάς της είπε ότι το Σάββατο θα φύγει από το σπίτι. Θα χωρίσουν».

Τάδε έφη, δήθεν αθώα, ένα βράδυ η κόρη μου, την ώρα που μου έλεγε τα νέα της ημέρας. Τα ίδια ακριβώς λόγια που λίγες μέρες πριν είχα ακούσει να λέει μια μαμά σε ένα παιδικό πάρτυ. Ξέρετε από αυτά που μαζεύονται οι μαμάδες και τα λένε, ενόσω τα παιδιά χοροπηδάνε στα φουσκωτά. Την πρώτη φορά που άκουσα για την Αγγελική δεν έδωσα σημασία. Συμβαίνουν αυτά σκέφτηκα. Ίσως και να μην είναι καν αλήθεια. Τα παιδιά συχνά υπερβάλλουν. Και αλλάζοντας κουβέντα συνέχισα να πίνω τον καφέ μου. Προχθές το βράδυ όμως, όταν η κόρη μου επανέλαβε τα όσα είχα ακούσει στο πάρτυ, προβληματίστηκα. Όχι τόσο για τις απαντήσεις που περίμενε να ακούσει η μικρή από μένα, ψαρεύοντάς με διακριτικά, αλλά για το τι προσδοκούσε η Αγγελική από τους συμμαθητές της όταν τους εκμυστηρευόταν τις ανησυχίες της και μαζί και την σκηνή που βίωσε.

Στο μυαλό μου σχηματίστηκε η εικόνα ενός παιδιού φοβισμένου, που ψάχνει απεγνωσμένα να βρει απαντήσεις, ίσως και λύσεις, στο σχολικό του περιβάλλον. Τη σκέφτομαι μόνη, μην έχοντας κανέναν ενήλικα να ανοίξει την καρδιά της, να απευθύνεται «αναγκαστικά» στους φίλους της για να εκφράσει φόβους και ελπίδες. Θα μου πείτε πολλά παιδιά, καλώς ή κακώς, βιώνουν φασαρίες και διαζύγια. Δεκτό. Τους καβγάδες όμως, κατά τη διάρκεια των οποίων εκσφενδονίζονται παπούτσια και εκστομίζονται απειλές, είναι αδύνατον ένα παιδί να τους διαχειριστεί. Στο μυαλουδάκι του οι απορίες είναι πάμπολλες, και τα λόγια που άκουσε, οι εικόνες που είδε, στοιχειώνουν όχι μόνο τα βράδια του, αλλά και τις μέρες του, την ώρα που άλλα παιδιά τρέχουν και παίζουν ανέμελα στο προαύλιο του σχολείου.

Δεν ξέρω αν έπραξα σωστά, αλλά ενημέρωσα σχετικά τη δασκάλα μας. Είναι ο πιο κοντινός άνθρωπος του παιδιού και ίσως η μόνη αυτή τη στιγμή που μπορεί να κρίνει αν το παιδί χρειάζεται πραγματικά βοήθεια και να πράξει ανάλογα. Εκείνο το απόγευμα μπορεί το ζευγάρι να πετούσε ο ένας στον άλλο παπούτσια, πιάτα και δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο, αλλά αύριο η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει. Κάποιος να βιαιοπραγήσει, κάποιος να τραυματιστεί. Κι αν λέω, αν συμβεί κάτι ανεπανόρθωτο στο παιδί, πέρα από το προφανές της ψυχολογικής ανασφάλειας και αβεβαιότητας; Αλλά ακόμα κι αν τίποτα από όλα τα παραπάνω δεν συμβεί, αν το παιδί μου είχε κάποιο πρόβλημα να το απασχολεί, αλήθεια σας λέω, και το οποίο για τον άλφα βήτα λόγο δεν ήθελε να το συζητήσει μαζί μου, θα ήθελα κάποιος να δει την απόγνωση στα μάτια του και να ανοίξει τα δικά μου. Δεν είναι ντροπή, ούτε ανικανότητα αν δεν μπορείς να διαχειριστείς μια κρίση. Ντροπή είναι να ξέρεις πως ένα παιδί υποφέρει κι εσύ κλείνεις τα μάτια και τα αυτιά σου.
 
Από τη μία νιώθω πως μπορεί να ήμουν υπερβολική. Είναι τόσο άκομψο να ανακατεύεσαι στη ζωή των άλλων. Από την άλλη όμως, η σιωπή δεν είναι πάντα χρυσός. «Ήξερε και δεν μίλησε». Χιλιοειπωμένη κουβέντα. Πόσες φορές ως από μακριά και εκ του ασφαλούς θεατές εγκλημάτων και κακοποιητικών συμπεριφορών έχουμε καταδικάσει την επιλεκτική αδιαφορία γειτόνων, γνωστών και δασκάλων; Θα μου πείτε γιατί σας τα λέω όλα αυτά; Καλή ερώτηση. Από τη μια προσπαθώ να εξιλεωθώ, αν κακώς και αδίκως εξέθεσα τους γονείς της Αγγελικής. Από τη άλλη προσπαθώ να μοιραστώ μαζί σας την ανησυχία μου για πόσο μόνα και απροστάτευτα είναι εν τέλει τα παιδιά, και κυρίως τον προβληματισμό μου σχετικά με το οριακό εκείνο σημείο που οφείλουμε να επέμβουμε. Υπάρχει άραγε οριακό σημείο και είμαστε πάντα σε θέση πάντα να το διακρίνουμε;

Πραγματικά πιστεύω πως αν κάτι έγινε σωστό τα τελευταία χρόνια στον τομέα της παιδείας είναι ο θεσμός του σχολικού ψυχολόγου, που φαίνεται ότι θα καθιερωθεί στα σχολειά μας. Ένας ρόλος που ως τώρα έχουν επιφορτιστεί άτυπα οι δάσκαλοι. Τουλάχιστον οι ευσυνείδητοι δάσκαλοι, που δεν αρκούνται απλά στο να βγάλουν την ύλη και που την ώρα του μαθήματος βλέπουν παιδικά μάτια και όχι υπό εκπαίδευση αντικείμενα. Μα όση ευαισθησία κι αν τους διακρίνει, όσα μαθήματα παιδαγωγικής ψυχολογίας κι αν έχουν κάνει ως φοιτητές, άλλος ο ρόλος και η κατάρτιση του εκπαιδευτικού, κι άλλος ο ρόλος και η κατάρτιση ενός ψυχολόγου. Έκαστος εφ’ ω ετάχθη. Οι ψυχολόγοι στα σχολεία είναι ένα παράθυρο φωτός στη ζωή όσων παιδιών αντιμετωπίζουν οικογενειακά αλλά και προσωπικά προβλήματα (σχολικός εκφοβισμός, διαχείριση πένθους κ.λπ.). Κάποια πράγματα, κάποιες ανησυχίες και φόβους, τα παιδιά τα κρύβουν από εμάς όχι κατ ανάγκην γιατί δεν μας νιώθουν δίπλα τους, αλλά γιατί μπορεί να φοβούνται τις συνέπειες, να ντρέπονται ή και γιατί απλά δεν θέλουν να μας φέρουν σε δύσκολη θέση και να μας στενοχωρήσουν. Όλα τα παιδιά έχουν κάτι να πούνε, αρκεί κάποιος να τα ακούσει. Αρκεί να υπάρχει κάποιος να του εμπιστευτούν τα όσα τα προβληματίζουν. Όταν είσαι μικρός, κάθε δυσκολία, κάθε πρόβλημα μοιάζει βουνό. Και είναι δηλαδή, όταν είσαι μόνος.
Σκέφτομαι πως αν η Αγγελική είχε κάποιον ενήλικα να μιλήσει για ό,τι την απασχολεί, δεν θα μάθαινε όλη η τάξη για την ανταλλαγή πυρών στο σπίτι της. Ούτε θα γινόταν αντικείμενο κοινωνικού σχολιασμού από μαθητές και γονείς, ακόμα και από ανθρώπινο ενδιαφέρον, ότι ο μπαμπάς της πίνει λίγο παραπάνω κι ότι σκοπεύει να φύγει από το σπίτι. Σκέφτομαι πως αν οι γονείς της Αγγελικής ήξεραν πως νιώθει η κόρη τους, ίσως και να είναι πιο προσεχτικοί, τουλάχιστον μπροστά στη μικρή. Το παιδί που σήμερα ψάχνει απεγνωσμένα κάποιον να το ακούσει και να το βοηθήσει, αύριο θα είναι ένας ενήλικάς κλεισμένος στο καβούκι του. «Και για μένα ποιος νοιάστηκε για να νοιαστώ εγώ για τους άλλους;» είπε πρόσφατα μια γνωστή μου. Κανείς δεν νοιάστηκε για κείνη. Κι αυτή τώρα με τη σειρά της δεν νοιάζεται για κανέναν. Και το ίδιο θα μάθει και τα παιδιά της αύριο, όσο λυπηρό κι αν είναι.
Αν είσαι η μαμά της Αγγελικής, σε παρακαλώ, μη μου θυμώσεις. Τελείως ανθρώπινα πήρα τη δασκάλα μας σήμερα. Ανησύχησα για το παιδί σου. Αν αναγνωρίζεις στη μαμά της Αγγελικής Εσένα, μίλησέ του, άκουσέ το, βοήθησέ το. Κι εσύ που απλά με διαβάζεις, άκου προσεχτικά τη συνείδησή σου αν χρειαστεί.

Δεν θα σας ζαλίσω άλλο. Παραθέτω μονάχα το παρακάτω απόσπασμα, το οποίο είναι πραγματικό περιστατικό, όπως αυτό έχει καταγραφεί στον ιστότοπο της Εθνικής Τηλεφωνικής Γραμμής για τα Παιδιά SOS 1056, με την ελπίδα να κρύβουμε όλοι μέσα μας ένα τέτοιο παιδί.

«…Το παιδί είπε ότι προτού τηλεφωνήσει στη Γραμμή SOS 1056 ζήτησε επανειλημμένως τη βοήθεια και παρέμβαση τόσο των γονιών της, όσο και των υπολοίπων ενηλίκων της γειτονιάς. Με παράπονο όμως ομολόγησε ότι όλοι την επέπληξαν και της πρότειναν να μην ασχοληθεί με κάτι που δεν αφορά στην ίδια. Είναι χαρακτηριστικό το ότι κατά τη διάρκεια της συνομιλίας μας, ακούγαμε τις έντονες φωνές ενήλικου ατόμου που την μάλωνε ώστε να σταματήσει να μας μιλά! Το παιδί όμως, συνέχισε να μας μιλάει με επιμονή, με όση δύναμη είχε η φωνή της για να την ακούμε και με όλο το πείσμα που γεννούσε η παιδική της συνείδηση…».

Μοιράσου το!

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest

Δείτε Επίσης

Βρείτε μας στο Facebook

Δείτε Επίσης

Βρείτε μας στο Facebook