Το πεπρωμένον φυγείν αδύνατον

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest

Σήμερα είναι από αυτές τις μέρες που τίποτα δεν έχει χρώμα. Όλα μοιάζουν γκρι. Ένα μουντό γκρι που θυμίζει συννεφιασμένο αττικό ουρανό, λίγο πριν την καταιγίδα που μέλλει να μαστιγώσει ανελέητα τους δρόμους της Αθήνας και μαζί κάθε τι που κινείται σ’ αυτούς. Σήμερα είναι από αυτές τις μέρες που εύχομαι να είχα γυαλιά με ροζ φακούς, μπας και το χρώμα τους πάρει το γκρι μακριά. Σαν σήμερα έφυγε για ταξίδι μακρινό δίχως γυρισμό ένας σπάνιος άνθρωπος, ένας πολύ αγαπημένος φίλος, ένας υπέροχος πατέρας και ένας καταπληκτικός σύντροφος. Άραγε τι να κάνει τώρα; Άραγε κάνει;…
Την πρώτη φορά που είδα κάποιον να πεθαίνει ήμουν δεν ήμουν πέντε χρονών. «Μη μαζεύεστε από πάνω του», φώναξε κάποια συγχωριανή που έτρεξε να δει γιατί είχαν μαζευτεί όλοι στο δρόμο, κοιτώντας τον κυρ Λάμπρο που έπεσε μπροστά στα μάτια μας, αβοήθητος και πονώντας μάλλον, κρίνοντας από την έκφραση του προσώπου του. «Αφήστε την ψυχή του να φύγει» είπε, κι όλοι έκαναν ένα βήμα πίσω, κι άφησαν την ψυχή του να φύγει. «Να φύγει και να πάει πού;» ρώτησα τη γιαγιά μου, κι αυτή με τα λίγα γράμματα που ήξερε μου είπε πως ο κυρ Λάμπρος κοιμήθηκε για πάντα. Περιττό να σας πω πως έχασα τον ύπνο μου. Ο συνειρμός ήταν αναπόφευκτος και για πολλά βράδια αρνιόμουν να κοιμηθώ, από φόβο μη και δεν ξυπνήσω ποτέ ξανά. Κι όσο κι αν η γιαγιά προσπαθούσε να με πείσει πως ο καλός Θεούλης ήταν αυτός που πήρε τον κυρ Λάμπρο κοντά του, τόσο αναρωτιόμουν γιατί ο καλός Θεούλης να κάνει κάτι τέτοιο στον αγαπημένο μου παραμυθά με τη χακί μάλλινη τραγιάσκα. Μάλλον του άρεσαν τα παραμύθια που έλεγε και ήθελε να τα ακούει ο ίδιος μόνο, ήταν η εξήγηση που έδωσα, και θύμωσα λιγουλάκι μαζί του για να είμαι ειλικρινής.
Λίγο καιρό μετά, πέθανε ο παππούς μου και οι γονείς μου έφυγαν βιαστικά για το χωριό, αφήνοντάς με πίσω με πολλά ερωτηματικά, μιας και η γειτόνισσα που είχε αναλάβει τη φύλαξη μας για τις μέρες της απουσίας των γονιών μας, δεν φαινόταν διατεθειμένη να απαντήσει σε όλες μου ερωτήσεις μου. «Πήγε στον ουρανό. Θα σας βλέπει από ψηλά.». Λακωνικότατη μεν, σαν άλλη Πυθία δε. Δεν θυμάμαι πόσο καιρό έκανα να στρέψω το βλέμμα μου στον ουρανό, αλλά θυμάμαι κάθε φορά που κοίταγα ψηλά έψαχνα ανάμεσα στα σύννεφα να δω τον αγαπημένο μου παππού, δεν έβλεπα τίποτα πέρα από λευκά «μπαμπακένια» σύννεφα. Μέχρι που βαρέθηκα και το πήρα απόφαση. Ο παππούς έφυγε, αλλά μάλλον δεν είχε πάει στον ουρανό. Και τότε πού είχε πάει; Και γιατί έφυγε; Μήπως δεν μας αγαπούσε αρκετά; Κι αφού είχε πάει κάπου μακριά, κι όπως με διαβεβαίωνε η μαμά, εκεί που πήγε θα ήταν καλά και δεν θα υπέφερε πια, τότε εκείνη γιατί εκείνη έκλαιγε κρυφά και κυρίως γιατί φορούσε εκείνα τα απαίσια μαύρα ρούχα κάθε μέρα; Κι άραγε θα επέστρεφε ποτέ;
Μέχρι που επιτέλους, στα 7 μου χρόνια τόλμησα να εκφράσω στη δασκάλα μου τις απορίες μου γύρω από το «απαγορευμένο» θέμα του θανάτου, το οποίο είχα από νωρίς αντιληφθεί πως προκαλεί απίστευτη αμηχανία στους μεγάλους. Πού πηγαίνει αυτός που πεθαίνει; Τι γίνεται όταν η ζωή τελειώνει; Στην κόλαση υπάρχουνε πράγματι καζάνια με καυτό νερό, όπως είχε πει μια συμμαθήτριά μου; Στον παράδεισο έχει παγωτά; Και η δασκάλα μου όμως δεν έδωσε και πολύ σαφείς απαντήσεις. «Όπου υπάρχει ζωή υπάρχει και θάνατος. Όλα τα λουλούδια δεν μαραίνονται κάποια στιγμή; Δεν έχουμε πει πως τα φύλλα των δέντρων το χειμώνα πέφτουν και σαπίζουν μέσα στη γη, για να δώσουν τροφή στο δέντρο που στέκει από πάνω τους, ώστε την άνοιξη να ανθίσει ξανά; Κάπως έτσι γίνεται και με τους ανθρώπους. Κάποια στιγμή, όταν η καρδιά μας κουράζεται πολύ, σταματά να χτυπά. Συνήθως αυτό γίνεται όταν έχουμε μεγαλώσει πολύ, όταν τα μαλλιά μας γίνονται άσπρα και το πρόσωπό μας γεμίζει ρυτίδες, αλλά καμιά φορά γίνεται και νωρίτερα, ξαφνικά. Κι όταν πάψει η καρδιά του ανθρώπου να χτυπά, τότε λέμε ότι πεθαίνει. Είναι φυσικό να πεθαίνουμε. Μη φοβάσαι. Κανείς μας δεν γνωρίζει που πάμε όταν πεθαίνουμε. Είναι ένα μυστήριο για όλους μας και καλό είναι να παραμείνει μυστήριο μέχρι τα βαθιά μας γεράματα. Το βέβαιο είναι ότι όποιος πεθαίνει δεν πονάει και φεύγει από κοντά μας για πάντα. Αυτό να θυμάσαι.».
Οι απαντήσεις μου στα παιδιά μου όταν με ρωτάνε σχετικά με το ζήτημα του θανάτου, το οποίο αναμφίβολα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και δεν το λες και προσιτό, είναι όσο το δυνατόν πιο απλές και πολλές φορές δεν σας κρύβω, αν δεν γνωρίζω κάτι λέω απλά ένα «Δεν ξέρω». Προσπαθώ βασικά να είμαι ειλικρινής και αντικειμενική, όσο γίνεται βέβαια μιας και το θέμα του θανάτου είναι και θέμα προσωπικής κοσμοθεωρίας, χωρίς να χρησιμοποιώ εκφράσεις ασαφείς ή διφορούμενες, από φόβο κυρίως μη τα μπερδέψω ή και χειρότερα τα τρομάξω. «Ναι αγάπη μου πέθανε. Η καρδιά του δεν χτυπά πια. Δεν θα τον/την ξαναδούμε, αλλά θα υπάρχει στη σκέψη μας, όσο εμείς τον/την θυμόμαστε, και στην καρδιά μας όσο αυτή χτυπά.». Τα παιδιά νομίζω πως έχουν ανάγκη την αλήθεια, προσαρμοσμένη έστω στην ηλικία τους, αφενός γιατί οφείλουμε να τα βοηθήσουμε να συνειδητοποιήσουν ότι, όσο δύσκολο και σκληρό κι αν είναι, όταν κάποιος φύγει από τη ζωή (και όχι απλά φύγει) τον αποχωριζόμαστε για πάντα, αφετέρου γιατί απλά η ωραιοποίηση της πραγματικότητας του θανάτου, η ψευδής εικόνα του θανάτου, προκαλεί σύγχυση και πολλές φορές οδηγεί σε αναζητήσεις και μονοπάτια, δύσβατα για την ηλικία τους. Δεν θα ξεχάσω τότε που η κόρη μου με κοίταξε με απαξίωση σχεδόν, όταν τις έδειχνα με θαυμασμό τον έναστρο ουρανό της Λευκάδας, ρωτώντας με έκπληξη «Μαμά σου αρέσει να κοιτάς πεθαμένους;». Έτσι της είχε πει η πεθερά μου βλέπετε, στην προσπάθειά της να «σμιλέψει» τον πόνο της απώλειας σαν χάσαμε το καναρίνι μας. Όταν πεθαίνουμε γινόμαστε αστεράκια στον ουρανό…
Kαι κάπως έτσι επιστρέφουμε στο σήμερα, που ο θάνατος πονά αυτούς που μένουν πίσω, και που το μετά συνεχίζει να παραμένει μυστήριο… Άραγε υπάρχει «μετά;»… Άραγε τι να κάνει τώρα;… Άραγε κάνει;… Απαντήσεις που ελπίζω να βρω μετά από πολλά πολλά χρόνια, σε προχωρημένα βαθιά βαθιά γεράματα, ευτυχισμένη και ικανοποιημένη από το ταξίδι της ζωής μου…

Μοιράσου το!

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest

Τα βιβλία μας

Φευγάτος
Αλέξανδρος Κουτρούλης - Φευγάτος
Μαργαρίτα Τσεντελιέρου - Το Μυστικό

Δείτε Επίσης

Βρείτε μας στο Facebook

Δείτε Επίσης

Βρείτε μας στο Facebook