Από μικρή αγαπούσα τα τρένα, τα λάτρευα για την ακρίβεια! Πρώτη φορά είδα τρένο όταν μας είχε πάει ο μπαμπάς μου στο σιδηροδρομικό σταθμό να υποδεχτούμε τη μαμά, ήμουν δεν ήμουν πέντε χρονών. Λίγο καιρό μετά θα ταξίδευα κι εγώ με τρένο. Όμως εκείνη η πρώτη εντύπωση ήταν κάτι μαγικό! Είχα δει λεωφορεία, τραμ και τρόλεϊ, όμως αυτό ήταν κάτι άλλο, μεγαλειώδες! Τόσο κόσμο μετέφερε και στα παιδικά μου μάτια ήταν κάτι εξωπραγματικό!
Το πρώτο μου ταξίδι ήταν λίγο μετά, πήγαμε στη Μόσχα. Δυόμιση μέρες ταξίδι, με κόσμο να ανεβαίνει και να αποβιβάζεται ο καθένας στο δικό του προορισμό. Άνθρωποι διαφορετικοί, ο καθένας με την ιστορία του. Δεν ήξερες ποιον θα πετύχεις στο κουπέ σου, όμως πάντα είχε ενδιαφέρον. Να μοιράζονται οι άνθρωποι τις ζωές τους και να τρώνε όλοι μαζί, να μοιράζονται ό,τι είχε φέρει ο καθένας μαζί του. Άλλοι είχαν τουρσιά, άλλοι βραστά αυγά, κονσέρβες και κάποιοι λαρδί και καπνιστό σαλάμι. Και γινόμασταν όλοι μια παρέα, αυτό θυμάμαι. Όσο οι μεγάλοι συζητούσαν, εγώ έμενα κολλημένη στο τζάμι, να βλέπω όλα αυτά τα τοπία που εκτυλίσσονταν μπροστά μου. Πόλεις και μικρά χωριά, βουνά και κάμπους. Για ένα πεντάχρονο είναι σαν να βλέπει ταινία στην οποία συμμετέχει κιόλας, έβλεπα πράγματα που στη πόλη μου δεν θα μπορούσα να αντικρύσω.
Τότε ήταν χειμώνας, όμως το ίδιο ταξίδι θα το έκανα μερικούς μήνες μετά, το καλοκαίρι. Καινούρια χρώματα, αρώματα, εικόνες και άνθρωποι. Δε θα ξεχάσω ποτέ εκείνο το ηλιοβασίλεμα σε έναν τεράστιο κάμπο. Ποτέ δεν είχα δει τον ήλιο να φτάνει στο τέλος της πορείας του, τον έκρυβαν πάντα τα σπίτια της πόλης. Το αγαπημένο μου όμως ήταν οι αποβάθρες, εκτός από τους επιβάτες είχε και μικροπωλητές. Άνθρωποι ντόπιοι που πουλούσαν τοπικά προϊόντα που οι επιβαίνοντες χρειάζονταν στο ταξίδι. Θυμάμαι ακόμα εκείνα τα πορτοκαλί κεράσια που μας αγόρασε η μαμά μου από μια γιαγιάκα. Έχετε δοκιμάσει ποτέ πορτοκαλί κεράσια; Ούτε εγώ είχα και ούτε ξαναδοκίμασα. Ήταν πάντως πολύ νόστιμα, αρωματικά και γλυκά, σαν τις αναμνήσεις μου.
Την επόμενη φορά που μπήκα σε τρένο ήμουν εφτά και ήμασταν Θεσσαλονίκη, θα με πήγαινε στη καινούρια μου ζωή. Εδώ τα τρένα ήταν διαφορετικά, όμως δεν ανησυχούσα, γιατί ήξερα πόσο μαγικό είναι ένα ταξίδι και πως θα με νανουρίσει ο γνωστός ήχος. Όσο μεγάλωνα, πολλές φορές έχω βρεθεί σε σιδηροδρομικό σταθμό, είτε για να ταξιδέψω, είτε για να συναντήσω ή να αποχαιρετίσω κόσμο. Με τρένο κατεβαίναμε Θεσσαλονίκη για δουλειές ή όταν πήγαμε στη Ξάνθη τον αδελφό μου στην ακαδημία. Με τρένο γυρίζαμε από την Αλεξανδρούπολη οικογενειακώς όταν γεννήθηκε η αδελφή μου. Το πρώτο της ταξίδι.
Όταν μεγάλωσα αρκετά, γύρω στα δεκάξι, ταξίδεψα και μόνη μου για πρώτη φορά. Ήθελα να νιώσω την ελευθερία, να κάνω την επανάστασή μου ως έφηβη και τι καλύτερο από το νυχτερινό τρένο για αρχή. Αργότερα, ως φοιτήτρια, πάντα προτιμούσα το τρένο από τα Κτελ κι ας ήξερα ότι θα χρειαστώ παραπάνω ώρες και δεν ήταν μόνο οικονομικό το ζήτημα, όχι, ήταν για το ταξίδι! Γνώριζα ανθρώπους, εγώ που είμαι ο πλέον αντικοινωνικός τύπος, μοιραζόμασταν για λίγο σκέψεις και ιδέες. Ήταν σημαντικό επίσης με ποιον θα τύχεις στο κουπέ. Αν σου τύχαινε καμία γιαγιά, θα μάθαινες όλη την ιστορία της νεότερης ιστορίας της Ελλάδας στην επαρχία. Αν ήσουν με φοιτητές, θα λέγατε πώς περνάει ο καθένας στη πόλη που σπουδάζει, θα πειραζόσασταν ή θα φλερτάρατε ίσως. Γι’ αυτές τις σύντομες γνωριμίες, με ανθρώπους που δεν θα ξαναέβλεπα, τα αγαπούσα αυτά τα ταξίδια.
Αργότερα καταργήθηκαν τα κουπέ, σταμάτησαν οι βόλτες για ένα τσιγάρο στο διάδρομο, γίναν όλα πιο απρόσωπα, αποκτήσαμε και κινητά. Εγώ όμως συνέχιζα να προτιμώ το τρένο, γιατί μπορούσα να διαβάζω τα βιβλία μου, στο λεωφορείο ζαλιζόμουν, ή να κοιμηθώ με το θόρυβο από τις ράγες να με κοιμίζει. Χρόνια μετά, όταν η αδελφή μου μεγάλωσε, ναι, εκείνο το μωρό, ταξιδέψαμε μαζί στα πάτρια εδάφη. Δε μας πτόησε το ξύπνημα στις πέντε το πρωί, ούτε το δεκάωρο πλέον ταξίδι, ούτε όλες οι μετεπιβιβάσεις που αναγκαστικά θα κάναμε. Όλα αυτά γιατί ο σιδηρόδρομος ήταν σε αποσύνθεση. Δρομολόγια είχαν καταργηθεί και στο μεγαλύτερο μέρος του δικτύου έπρεπε να επιβιβαστούμε σε λεωφορεία και μετά πάλι σε τρένο. Όμως παρά την όλη ταλαιπωρία, για μένα άξιζε. Έτσι είχα μάθει, έτσι πίστευα, έτσι θυμόμουν τα όμορφα ταξίδια, τα ταξίδια ζωής.
Και μετά εκείνο το βράδυ το μυαλό μου σταμάτησε μπροστά σε μια οθόνη. Κλασσικά είχα αργήσει να κοιμηθώ και διάβαζα το βιβλίο μου με τη τηλεόραση αναμμένη για περισσότερο φως. Έκτακτο δελτίο, δυο τρένα συγκρούστηκαν, οι πληροφορίες έρχονταν διάσπαρτες, έβλεπα και δεν έβλεπα συγχρόνως. Δε ξέρω πόση ώρα κράτησε, απλά κάποια στιγμή αποκοιμήθηκα στον καναπέ το ξημέρωμα. Το πρωί ήταν χειρότερο, διάβαζα και έβλεπα ειδήσεις και μούδιαζα όλο και περισσότερο. Πήγα στη δουλειά και δε μπορούσα να μιλήσω σε κανέναν, δεν ήξερα τι να πω.
Πέρασαν μήνες και διάβαζα και έβλεπα όλο και περισσότερα. Ανακρίβειες, υποθέσεις, διαβεβαιώσεις, ψέματα και αλήθειες. Και οι αλήθειες πονούσαν περισσότερο απ’ όλα. Η αλήθεια των ανθρώπων που έχασαν δικούς τους ανθρώπους, η αλήθεια αυτών που επέζησαν με τεράστιο σωματικό και ψυχικό πόνο. Και ίσως τώρα θα με πείτε εγωίστρια, εγώ δεν έχασα ούτε τη ζωή μου ούτε δικό μου άνθρωπο, την εμπιστοσύνη μου έχασα απλά. Όμως κάνετε λάθος. Ο θάνατος κάθε ανθρώπου με μειώνει, γιατί είμαι κομμάτι του ανθρώπινου είδους. Ο Χέμινγουεϊ το είπε, όχι εγώ.
Να έρθουμε στο σήμερα όμως. Δεν έχω μπει σε τρένο από εκείνη τη μέρα, δεν το δοκίμασα. Όχι επειδή φοβάμαι ότι ίσως πεθάνω, όχι, αυτό ούτως ή άλλως στη χώρα που ζω μπορεί να συμβεί με πολλούς τρόπους. Φοβάμαι όμως μήπως αντί για τον αγαπημένο ήχο του τρένου, αρχίσω να ακούω τα ουρλιαχτά αυτών που πέθαναν. Γιατί τα τρένα πρέπει να σου δημιουργούν αναμνήσεις και να σε νανουρίζουν, όχι να σε οδηγούν στο θάνατο. Δε σκοτώνει κανέναν ένα τρένο, οι άνθρωποι το κάνουν, αυτοί το εργαλειοποιούν.
Σας ζάλισα γιατρέ, το ξέρω, όμως έπρεπε να τα πω μονοκοπανιά γιατί βιάζομαι. Συγγνώμη, έχει μια πορεία στο κέντρο σήμερα και φοβάμαι μην αργήσω. Θυμάμαι να παίρνω τα χάπια μου για να μη κλαίω τις νύχτες. Όλα τα θυμάμαι. Ελπίζω να σας δω σύντομα στη πλατεία.
kolokufoula